ไฮไลท์“ลอยกระทง” เสน่ห์สีสันแห่งสายน้ำ

สีสันยี่เป็งเมืองเชียงใหม่ "วันเพ็ญเดือนสิบสอง น้ำนองเต็มตลิ่ง" ได้ยินเพลงลอยกระทงเมื่อไร ก็ได้เวลาเตรียมตัวนับถอยหลังเข้าสู่เทศกาลงานประเพณีลอยกระทง อีกประเพณีสำคัญของไทย แม้ปีนี้สายน้ำจะมากเป็นพิเศษจนท่วม(หนัก)ในหลายพื้นที่ของเมืองไทย แต่เพื่อเป็นการสืบสานงานลอยกระทงประเพณีอันดีงามไปพร้อมๆกับการจัดงานเฉลิม ฉลองรื่นเริงตามนิสัยสนุกสนานของคนไทย อีกทั้งเป็นการให้คนไทยได้ขอขมาลาโทษต่อพระแม่คงคา ซึ่งในปีนี้คนไทยอาจต้องขอพรจากแม่น้ำเพิ่มเป็นพิเศษว่า ในปีหน้าอย่าให้เกิดภาวะน้ำแล้ง น้ำท่วม สร้างความเดือดร้อนแก่พี่น้องคนไทย

กระทงมันสำปะหลัง ไม่ทำร้ายสิ่งแวดล้อม สำหรับปีนี้การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย(ททท.)ได้ชูประเพณีลอยกระทง เด่นๆใน 7 พื้นที่หลักทั่วประเทศเป็นไฮไลท์สำคัญของงานลอยกระทงทั่วไทยที่ถือเป็นงาน ลอยกระทงในกระแสหลัก ขณะที่ในอีกหลายพื้นที่ แม้จะไม่ได้มีการจัดงานลอยกระทงอย่างยิ่งใหญ่ แต่ว่างานลอยกระทงในแบบพื้นบ้าน แบบท้องถิ่นของเขาก็น่าสนใจไปด้วยเสน่ห์วิถีสีสันอันเป็นเอกลักษณ์ นับเป็นงานประเพณีลอยกระทงพื้นบ้านที่น่าสนใจยิ่ง ซึ่งปีนี้“ตะลอนเที่ยว” ได้รวบรวมเอาเทศกาลลอยกระทงที่น่าสนใจจากหลากหลายที่ในเมืองไทย มาให้ผู้สนใจได้พิจารณากันก่อนที่จะวางแผนไปเที่ยว ในวันลอยกระทงที่กำลังจะมาถึงในคืนวันที่ 21 พ.ย. นี้ ไฮไลท์ลอยกระทง “สีสันยี่เป็งเมืองเชียงใหม่” : “ประเพณียี่เป็ง” เป็นประเพณีสำคัญของชาวล้านนาที่ถือปฏิบัติสืบทอดกันมาเมื่อครั้งอดีต เป็นการทำบุญในเดือน “ยี่” (เดือน 2 ของปฏิทินชาวล้านนา หรือเดือน 12 ของทางภาคกลาง) วัน “เป็ง” (วันพระจันทร์เต็มดวง) ก่อนจะถึงวันยี่เป็ง ชาวบ้านจะนำเอาใบมะพร้าว ต้นกล้วย อ้อย ดอกไม้ต่างๆ และประดับด้วยโคมไฟ ตุงช่อ ประทีป มาตกแต่งซุ้มประตูบ้าน และประตูวัด เรียกว่า “ประตูป่า” โดยมีความเชื่อว่าเป็นการต้อนรับพระเวสสันดรเสด็จกลับเข้าสู่เมืองชาติสุด ท้ายก่อนสำเร็จเป็นองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า สำหรับงาน “สีสันยี่เป็งเมืองเชียงใหม่ประจำปี 2553” ที่ถือเป็นหนึ่งในไฮไลท์สำคัญของงานลอยกระทงในบ้านเรา จะเริ่มขึ้นในระหว่างวันที่ 10-31 พ.ย.นักท่องเที่ยวสามารถชมประติมากรรมโคมไฟสีสันยี่เป็งเมืองเชียงใหม่ ลานโคมไฟมหัศจรรย์หิมพานต์สัตว์มงคลแห่งขุนเขา และลานโคมไฟนานาชาติ ได้ตลอดเดือน พ.ย. ร่วมด้วยกิจกรรมต่างๆ มากมาย และพลาดไม่ได้กับภาพแห่งความประทับใจของการปล่อยโคมลอยถวายเป็นพุทธบูชานับ พันดวง ณ ธุดงคสถานล้านนา อ.สันทราย ในค่ำคืนวันที่ 20 พ.ย.

กระทงสาย ไหลประทีป “ประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีป 1,000 ดวง” : งานลอยกระทงของจังหวัดตากที่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวทั่วประเทศ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาดั้งเดิมของชาวบ้าน ตัวกระทงที่ประดิษฐ์ขึ้นนั้นทำจากกะลามะพร้าว ซึ่งเป็นวัสดุเหลือใช้ที่ได้จากการประกอบอาหารมองผิวเผินอาจเป็นเพียงเศษ วัสดุเหลือใช้ที่รอการทำลาย แต่ด้วยภูมิปัญญาของบรรพบุรุษชาวตาก กะลาเหล่านั้นได้ ถูกนำมารังสฤษฏ์ประดิษฐ์ร้อยจนกลายเป็นกระทงที่มีความสวยงามจนมาเป็นประเพณี ลอยกระทงสายไหลประทีป 1,000 ดวง ที่มีการแข่งขันกันระหว่างชุมชนต่างๆดังที่เห็นในปัจจุบัน ภายในงาน จะสามารถมองเห็นสายกระทงเป็นสายคดเคี้ยวไปตามร่องน้ำที่เป็นธรรมชาติ มีไฟส่องแสงระยิบระยับอยู่กลางแม่น้ำปิงจนสุดสายตา ร่วมร้องรำทำเพลงพร้อมแสดงอย่างสนุกสนานครื้นเครงตามแบบประเพณีวัฒนธรรมไทย รวมทั้งร่วมชมขบวนแห่กระทงสายของชุมชนต่างๆ การประกวดกระทงนำ กระทงตาม และกระทงปิดท้าย ซึ่งงานนี้จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 19-22 พ.ย. บริเวณริมสายธาร ลานกระทงสาย เชิงสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี

แสงเสียงที่สุโขทัย “ลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ” : คงไม่มีใครที่จะปฏิเสธถึงความยิ่งใหญ่ของงานลอยกระทงประจำจังหวัดสุโขทัย เพราะด้วยความที่ขึ้นชื่อในงานพิธีเผาเทียนเล่นไฟแบบโบราณ และการแสดงแสงเสียงอันงดงามตระกาลตา โดยใช้บทการแสดงของกรมศิลปากร ซึ่งตรวจทานแก้ไขโดย สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี ตลอดจนขบวนอัญเชิญพระประทีปและกระทงพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ และพระบรมวงศานุวงศ์ นอกจากนั้น ยังมีกิจกรรมน่าสนใจอีกมากมาย อาทิ การจำลองวิถีชีวิตสมัยกรุงสุโขทัยที่แสดงถึงศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้าน อาทิ ตลาดปสาน ตลาดน้ำ พิธีบวงสรวงบุรพ กษัติรย์สุโขทัยทุกพระองค์ ดังเราได้ย้อนกลับไปสู่อดีตอีกครั้งหนึ่ง โดยงานปีนี้จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ ระหว่างวันที่ 19 - 21 พ.ย. ณ อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย

ลอยกระทงกาบกล้วยแม่กลอง “ประเพณีลอยกระทงกาบกล้วยเมืองแม่กลอง” : ประเพณีของจังหวัดสมุทรสงคราม เรียบง่าย ประหยัด จนกลายมาเป็นเอกลักษณ์ของเมืองแม่กลองตราบจนปัจจุบัน แต่กว่าจะมาเป็นกระทงกาบกล้วยนั้นต้องผ่านขั้นตอนมากมายตั้งแต่ นำธูปจุ่มน้ำมันยาง แล้วคลี่ผึ่งแดดจนแห้ง ทำเช่นนี้ 3 ครั้ง และชุบด้วยเทียน จากนั้นนำต้นกล้วยมาหั่นเป็นท่อน ๆ ยาวประมาณ 8-10 นิ้ว ลอกออกทีละกาบ และนำธูปที่เตรียมไว้มาปักลงบนกาบกล้วยจึงจะครบขั้นตอน ในปีนี้งานลอยกระทงกาบกล้วยนั้นจะจัดขึ้นในวันที่ 21 พ.ย. บริเวณอุทยานพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (อุทยาน ร.2) ภายในงานมีการแสดงโขนโดยยุวศิลปินจากมูลนิธิ ร.2 รำวงพื้นบ้าน และที่พลาดไม่ได้เลยคือการปล่อยกระทงกว่าหนึ่งแสนใบ

เทศกาลโคมไฟ...สีสันเมืองใต้ “เทศกาลโคมไฟ...สีสันเมืองใต้ ” : งานแสงสีอันยิ่งใหญ่ซึ่งเป็นการร่วมมือกันระหว่าง จังหวัดสงขลาและกระทรวงวัฒนธรรมสาธารณรัฐประชาชนจีน จัดงานเทศกาลโคมไฟ สีสันเมืองใต้ โดยจะแบ่งเป็น 11 มหัศจรรย์โคมไฟ ได้แก่ โซนที่ 1 โคมไฟเฉลิมพระเกียรติ โซนที่ 2 โคมไฟแบรนด์สินค้าต่าง ๆ และประติมากรรมร่วมสมัย โซนที่ 3 โคมไฟจินตนาการโลกของเด็ก โซนที่ 4 โคมไฟนานาชาติ โซนที่ 5 โคมไฟไทย 4 ภาค โซนที่ 6 โคมไฟโลกของสัตว์ โซนที่ 7 โคมไฟ Hi-Light เทศกาลต่าง ๆ โซนที่ 8 โคมไฟท่องเที่ยว 14 จังหวัดสีสันเมืองใต้ โซนที่ 9 โคมไฟเทพมหามงคล (โคมกลางน้ำ) โซนที่ 10 โคมไฟเมืองหาดใหญ่ และโซนสุดท้ายคือ โคมไฟน้ำแข็ง โดยฝีมือช่างต้นตำรับจากเมืองฮาร์บิน สาธารณรัฐประชาชนจีน สำหรับงานเทศกาลโคมไฟ สีสันเมืองใต้จะจัดขึ้นเป็นระยะยาวตั้งแต่วันที่ 1 พ.ย.53 -28 ก.พ. 54เวลา 17.00-23.00 น. ณ สวนสาธารณะเทศบาลนครหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ลอยกระทงตามประทีป “ลอยกระทงตามประทีป ศูนย์ศิลปาชีพบางไทรฯ” : งานลอยกระทงเมืองกรุงเก่า อยุธยา เป็นอีกหนึ่งงานที่เป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวเป็นอย่างดี ด้วยการสืบสานประเพณีลอยประทีป ซึ่งเป็นพระราชพิธีเก่าแก่ของชาวอยุธยาในอดีตจำลองมาเป็นการแสดงประเพณีการ ลอยกระทงตามประทีปของพระมหากษัตริย์ไทยในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย พร้อมทั้งพิธีอาบเพ็ญ และการประกวดไหลเรือไฟ นอกจากนั้นยังมีกิจกรรมน่าสนใจอีกหลากหลาย อาทิ ตลาดนัดวันวาน ได้จำลองบรรยากาศและสินค้าเมื่อครั้งวันวาน ในบรรยากาศถนนคนเดิน และการประกวดกระทงชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ โดยงานปีนี้จะจัดจึ้นในวันที่ 21 พ.ย. ตั้งแต่เวลา 16.00 - 01.00 น. บริเวณศูนย์ศิลปาชีพบางไทร อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา

เรือประดับไฟ ในเจ้าพระยา “สีสันแห่งสายน้ำ มหกรรมลอยกระทง” : งานลอยกระทงยิ่งใหญ่ของชาวกรุงเทพฯ ซึ่งเต็มอิ่มไปด้วยบรรยากาศเทศกาลงานรื่นเริง และสีสันวันลอยกระทงย้อนยุค ในแบบกรุงรัตนโกสินทร์ ไฮไลท์ในปีนี้คือพิธีเปิด ชมขบวนเรือประดับไฟฟ้าการประดับไฟฟ้าส่องสว่าง 2 ฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ขบวนเรือล่องตั้งแต่สะพานกรุงเทพ ถึง สะพานกรุงธน หลังจากนั้นจะจอดให้นักท่องเที่ยวได้ชมเรือประดับไฟฟ้าตามจุดที่กำหนด คือ สวนสาธารณะสะพานพระราม 8 สวนสันติชัยปราการ ฝั่งตรงข้ามสวนสันติชัยปราการ สำนักเทศกิจกรุงเทพ และวัดระฆัง งานสีสันแห่งสายน้ำ มหกรรมลอยกระทงนี้จะเริ่มตั้งแต่ 19-21 พ.ย. โดยมีพิธีเปิดที่สวนสันติชัยปราการในค่ำวันที่ 19 พ.ย.

ขบวนแห่ สีสันของงานลอยกระทง ลอยกระทงพื้นบ้าน กระทงสาย (ลอยถาด) ลอยกระทงพื้นบ้านโพธาราม งานลอยกระทงของจังหวัดราชบุรี เรียกได้ว่าเป็นประเพณีลอยกระทงของชาวมอญที่น่าสนใจ โดย ประเพณีลอยกระทงพื้นบ้าน โดยเป็นกระทงสายที่ประดิษฐ์ขึ้นจากกระดาษ นำมาใส่ในถาดแล้วจึงนำไปลอย นอกจากนั้นยังมีประเพณีตามประทีป คือการวาางประทีปไว้รอบๆ วิหาร และอุโบสถของวัดเพื่อความเป็นสิริมงคล สิงเสริมโชคชะตาให้รุ่งโรจน์สว่างไสวเหมือนประทีปยามค่ำคืน ในปีนี้ งานลอยกระทงพื้นบ้านของโพธารามนั้นจะจัดขึ้น ณ วัดไทรอารีรักษ์ ในคืนวันที่ 21 พ.ย.นี้ ลอยกระทงพื้นบ้านตลาดน้ำดำเนินสะดวก อีกงานลอยกระทงของจังหวัดราชบุรี ซึ่งจะเป็นงานลอยกระทงตามแบบวิถีชีวิตชาวบ้าน 2 ฝั่งคลอง ซึ่งจะมีกิจกรรมทั้ง ตักบาตรทางน้ำ พระสงฆ์จำนวน 99 รูป แข่งเรือ ขบวนเรือผ้าป่าทางน้ำ พร้อมกระทงเอกบนเรือ พร้อมชมการปล่อยกระทงเอกและกระทงสายประกอบการแสดง ณ เวทีกลางน้ำ ตลอดจน การแสดงบนเวที ดนตรีย้อนยุค ลิเก ภาพยนตร์กลางแปลง ที่น่าสนใจอีกมากมาย ซึ่งจะจัดขึ้นในวันที่ 21 พ.ย. ณ ตลาดน้ำดำเนินสะดวก (ปากคลองลัดพลี)

ลอยกระทงย้อนยุค ลอยกระทงย้อนยุค “ จอมพล ป.พิบูลสงคราม ” งานลอยกระทงของจังหวัดลพบุรี ที่ได้จัดมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2539 เพื่อเป็นช่วยกระตุ้นและส่งเสริมให้ประชาชนและเยาวชนได้แสดงออกทางวัฒนธรรม ไทย สร้างแนวคิดทางศิลปะการประดิษฐ์ให้อยู่กับคนรุ่นหลัง ควบคู่ไปกับการสร้างความสนุกสนานรื่นเริ่งไปกับกิจกรรมมากมายตั้งแต่ ขบวนแห่ประวัติศาสตร์งานประเพณีลอยกระทง 3 ยุค 3 สมัย ตั้งแต่สมัยสุโขทัย อยุธยา จนมาถึงในยุคของจอมพล ป. พิบูลสงคราม และประชาชนที่พร้อมใจกันใส่เสื้อผ้าย้อนยุค ก็เป็นอีกสเหน่ห์ของงานนี้ โดยในปีนี้จะจัดขึ้น ระหว่างวันที่ 20 - 21 พ.ย.ณ บริเวณวงเวียนศรีสุริโยทัย (วงเวียนสระแก้ว) อ.เมือง จ.ลพบุรี ประเพณีลอยกระทงกับช้าง งานลอยกระทงของจังหวัดสุรินทร์ ที่ประยุกต์วิถีชีวิตของคนที่อาศัยอยู่คู่กับช้าง มาจัดเป็นประเพณีลอยกระทงที่เป็นเอกลักษณ์ของเมืองสุรินทร์ ในปีนี้จะมีขบวนแห่ช้าง 9 เชือก และขบวนแห่สืบสานประเพณีท้องถิ่นเมืองสุรินทร์ ที่จะเคลื่อนขบวนไปรอบๆ เมือง ตลอดจนการประกวดกระทงและนางนพมาศ ในปี้นี้จะจัดขึ้นในวันที่ 21 พ.ย. ตั้งแต่เวลา 16.00 น. เป็นต้นไป ณ บริเวณสระน้ำวัดจุมพลสุทธาวาส และบริเวณปะรำพิธีเวทีไผทสราญ

ช่วยกันรณรงค์ งานลอยกระทงปลอดเหล้า แสงเทียนนับพัน เต้นระบำบนท้องทะเล งานลอยกระทงของจังหวัดเพชรบุรี ซึ่งปีนี้จะจัดขึ้นเป็นปีแรก ซึ่งจะเนรมิตทะเลที่หาดเจ้าสำราญ ให้กลายเป็นท้องน้ำที่เต็มไปด้วยแสงจากดวงประทีปกว่า 3,000 ดวง จากนั้นเราก็จะได้เห็นแสงเทียนที่กำลังเต้นระบำอยู่บนระลอกคลื่น ซึ่งคาดว่าจะเป็นสีสันใหม่ของงานลอยกระทงของจังหวัด ซึ่งจะจัดขึ้นในวันอาทิตย์ที่ 21 พ.ย. บริเวณสวนภูมิทัศน์หน้าหาด หาดเจ้าสำราญ จ.เพชรบุรี และนั่นก็คือส่วนหนึ่งของงานลอยกระทงพื้นบ้านกับไฮไลท์งานลอยกระทง 7 แห่ง ที่คืนวันเพ็ญเดือนสิบสองนี้ แม่น้ำทุกสายคงสว่างไสวไปด้วยแสงเทียนจากการลอยกระทง ซึ่งยังไงๆ “ตะลอนเที่ยว”ก็ขอฝากผู้ที่จะลอยกระทงทั้งหลายคัดเลือกวัสดุที่เหมาะสมไปลอย ลงแม่น้ำลำคลอง ทั้งนี้ก็เพื่อไม่เป็นการสร้างมลภาวะต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม